اینکوترمز چیست؟انواع اینکوترمز+اینکوترمز 2020(آپدیت2026) pdf
اینکوترمز (Incoterms – International Commercial Terms) مجموعهای از استانداردهای حیاتی است که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تدوین شده و نقشه راه ارتباطات تجاری میان خریداران و فروشندگان در سراسر جهان است. این قوانین وظایف، هزینهها و ریسکهای مرتبط با حمل و تحویل کالا را با دقت مشخص کرده و از بروز اختلافات مالی سنگین جلوگیری میکنند.
آخرین نسخه رسمی این قوانین، اینکوترمز ۲۰۲۰ است که با هدف افزایش شفافیت، انطباق بیشتر با الزامات حملونقل مدرن و تعیین دقیق محل تحویل کالا عرضه شده است. استفاده صحیح از این اصطلاحات به شما اجازه میدهد تا با اطمینان کامل معاملات برونمرزی خود را مدیریت کنید.
چرا تسلط بر اینکوترمز در تجارت جهانی حیاتی است؟
شفافیت حداکثری: مشخص شدن دقیق مرز مسئولیتها و هزینهها بین خریدار و فروشنده.
مدیریت ریسک: کاهش چشمگیر خطرات حقوقی و مالی در جابجایی کالا.
تسهیل قراردادها: جلوگیری از سوءتفاهمهای رایج با استفاده از اصطلاحات استاندارد جهانی.
کلیدیترین اصطلاحات اینکوترمز که باید بدانید
در تجارت بینالملل، برخی قوانین کاربرد بسیار بیشتری دارند:
EXW (تحویل در محل کار): کمترین میزان تعهد برای فروشنده؛ تمامی مسئولیتها و هزینهها بر عهده خریدار است.
FOB (تحویل روی کشتی): مختص حملونقل دریایی؛ انتقال ریسک به محض قرار گرفتن کالا روی عرشه کشتی انجام میشود.
CIF (هزینه، بیمه و کرایه حمل): تعهد فروشنده برای پرداخت هزینههای حمل و بیمه تا بندر مقصد.
نکته کلیدی بازرگانی: درست همانطور که رعایت مقررات و بازرسیهای حقوقی (مانند قوانین تجاری چین) برای یک معامله امن ضروری است، انتخاب درست قانون اینکوترمز در متن قرارداد، تضمینکننده امنیت سرمایه شماست.
در این راهنما چه چیزی خواهید آموخت؟
در ادامه این مقاله قرار است با دستهبندی کامل قوانین اینکوترمز ۲۰۲۰ (گروههای گوناگون حملونقل) آشنا شوید تا بهترین گزینه را برای قراردادهای تجاری خود انتخاب کنید.
خلاصه اینکوترمز 2020
اینکوترمز 2020 مجموعهای از قوانین بینالمللی تجارت است که وظایف خریدار و فروشنده را در حملونقل کالا مشخص میکند. این قوانین تعیین میکنند هزینه حمل، بیمه، ترخیص گمرکی و ریسک کالا در هر مرحله برعهده چه کسی باشد. اصطلاحاتی مانند EXW، FOB، CIF و DDP از مهمترین قوانین Incoterms 2020 هستند و هرکدام شرایط متفاوتی برای تحویل کالا و انتقال مسئولیت دارند. استفاده از این قوانین باعث شفافیت بیشتر معاملات و کاهش اختلافات تجاری در واردات و صادرات میشود.
- EXW: حداقل مسئولیت برای فروشنده
- FOB: تحویل کالا روی کشتی
- CIF: پرداخت هزینه حمل و بیمه توسط فروشنده
- DDP: بیشترین مسئولیت برعهده فروشنده
اینکوترمز 2024 چیست و به چه معناست؟

اینکوترمز ۲۰۲۴ (Incoterms 2024) آخرین نسخه از مجموعه قوانین استاندارد اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) است که برای استفاده در قراردادهای تجاری بینالمللی تدوین شدهاند. این قوانین، که در سطح جهان به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرند، مسئولیتها و ریسکهای مربوط به حمل و نقل کالا از فروشنده به خریدار را تعیین میکنند. ویرایش ۲۰۲۴ جایگزین نسخههای قبلی، از جمله ویرایش ۲۰۱۰، شده و با هدف کاهش ابهامات پیشین و هماهنگی با تغییرات جدید در تجارت جهانی ارائه شده است.
نسخه ۲۰۲۴ شامل ۱۱ قاعده اصلی است که هر یک شرایط خاصی از حمل و نقل کالا را توضیح میدهند. این قوانین در دو گروه اصلی دستهبندی شدهاند:
قواعد قابل استفاده برای هر نوع حمل و نقل
قواعد مختص حمل و نقل دریایی و آبهای داخلی
این دستهبندی به بازرگانان کمک میکند تا بسته به نوع حمل و نقل کالای خود، اصطلاح مناسب را انتخاب کرده و از بروز سوءتفاهم جلوگیری کنند. همچنین، نسخه جدید توصیههایی برای استفاده از این اصطلاحات در قراردادهای فروش و خرید ارائه کرده و ارتباط آنها با قوانین دیگر مانند مقررات حمل و نقل را روشن میسازد.
اینکوترمز مخفف چیست؟
اینکوترمز (Incoterms) مخفف عبارت International Commercial Terms به معنای «قواعد بینالمللی شرایط بازرگانی» است. این قوانین توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تنظیم شده و برای شفافسازی مسئولیتها در معاملات بینالمللی استفاده میشود.
اگر بخواهیم اینکوترمز به زبان ساده توضیح دهیم، باید گفت که اینکوترمز مشخص میکند در یک معامله خارجی، چه کسی مسئول پرداخت هزینههای حمل، بیمه، گمرک، بارگیری و تحویل کالا است و در چه نقطهای ریسک آسیب یا از بین رفتن کالا از فروشنده به خریدار منتقل میشود.
بهعنوان مثال، در برخی شرایط فروشنده فقط مسئول آمادهسازی کالا در کارخانه است، اما در برخی دیگر باید کالا را تا بندر مقصد یا حتی تا انبار خریدار برساند. به همین دلیل اصطلاحاتی مثل EXW، FOB، CIF، FCA و DDP در قراردادهای بازرگانی بسیار رایج هستند.
به طور کلی، شناخت اینکوترمز به زبان ساده برای واردکنندگان، صادرکنندگان و بازرگانان بسیار مهم است تا از اختلافات مالی و حقوقی در حملونقل بینالمللی جلوگیری شود.

برای دیدن جدول اینکوترمز کلیک کنید
قوانین اینکوترمز چه ابهاماتی را برطرف میکند؟
اینکوترمز به گونهای طراحی شده است که اختلافات و ابهامات رایج در قراردادهای بینالمللی را کاهش دهد. برخی از مهمترین مواردی که این قوانین روشن میکنند عبارتاند از:
تعیین مسئولیتها: مشخص میکند که هر طرف معامله چه وظایفی در زمینه حمل و نقل، بیمه و تخلیه کالا دارد.
تعریف نقاط انتقال ریسک: نقطهای را که مسئولیت کالا از فروشنده به خریدار منتقل میشود، روشن میسازد.
هزینهها: جزئیات مرتبط با هزینههای حمل و نقل و خدمات دیگر تجارت بینالمللی را مشخص میکند.
شفافسازی مستندات: مسئولیتها و الزامات مربوط به اسناد مورد نیاز مانند بارنامه، بیمه و دیگر مدارک قانونی را تعیین میکند.
با بهرهگیری از اینکوترمز، فروشنده و خریدار میتوانند نقشها و تعهدات خود را به وضوح بشناسند و از بروز اختلافات جلوگیری کنند.
قواعد اینکوترمز (Incoterms) چیست و چه کاربردی در تجارت بینالملل دارد؟
قواعد اینکوترمز مجموعهای از مقررات استاندارد بینالمللی هستند که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی تدوین شدهاند و مسئولیتها، هزینهها و ریسکهای خریدار و فروشنده را در معاملات خارجی مشخص میکنند. این قواعد مشخص میکنند که در فرآیند حملونقل کالا، چه کسی مسئول پرداخت کرایه حمل، بیمه، ترخیص گمرکی، اخذ گواهی مبدأ و تحویل نهایی کالا است.
در هر قرارداد واردات یا صادرات، استفاده صحیح از قواعد اینکوترمز باعث جلوگیری از اختلافات حقوقی و مالی میشود. از مرحله بستهبندی و برچسبگذاری کالا گرفته تا حمل دریایی، هوایی یا زمینی و حتی تهیه اسناد گمرکی، انتخاب درست یکی از اصطلاحات اینکوترمز مانند FOB، CIF یا EXW تعیینکننده تعهدات طرفین خواهد بود.
بنابراین در هرگونه خرید خارجی، فروش صادراتی یا عقد قرارداد بینالمللی، مراجعه به قواعد اینکوترمز یک الزام حرفهای و ضروری محسوب میشود.
اهمیت اینکوترمز در تجارت
اینکوترمز نقش اساسی در فهم و اجرای معاملات بینالمللی ایفا میکند. اهمیت آن را میتوان در چند نکته کلیدی مشاهده کرد:
کاهش ریسک اختلافات: با تعیین دقیق مسئولیتها و وظایف هر طرف، بسیاری از سوءتفاهمها و اختلافات احتمالی کاهش مییابد.
استانداردسازی جهانی: اینکوترمز زبان مشترکی برای بازرگانان، شرکتها و نهادهای مالی در سراسر جهان ایجاد میکند.
افزایش شفافیت: با مشخص کردن هزینهها و مسئولیتها، روند مذاکرات و اجرای قراردادها شفافتر و قابل پیشبینیتر میشود.
انعطافپذیری: به خریداران و فروشندگان امکان میدهد تا بر اساس شرایط خاص هر معامله، اصطلاحات و شرایط مناسب را انتخاب کنند.
مهم ترین تغییرات اینکوترمز 2024 در مقایسه با اینکوترمز 2010
اینکوترمز ۲۰۱۰ مجموعهای از قوانین بینالمللی را ارائه میداد که نحوه تحویل کالاها و تقسیم مسئولیتها و ریسکها بین خریدار و فروشنده را در قراردادهای تجاری مشخص میکرد. این نسخه شامل ۱۴ قاعده بود و عمدتاً بر حمل و نقل کالا تمرکز داشت، با اصطلاحاتی که برای انواع مختلف حمل و نقل، از جمله زمینی، دریایی و هوایی، کاربرد داشت. با این حال، با تغییرات سریع در بازار جهانی و پیشرفت فناوریهای حمل و نقل، نیاز به بهروزرسانی قوانین برای هماهنگی با تجارت مدرن احساس شد.
ویرایش جدید، اینکوترمز ۲۰۲۴، شامل ۱۱ قاعده است و تغییرات کلیدی آن عبارتاند از:
تغییر نام اصطلاح DAT به DPU:
در نسخههای قبلی، اصطلاح Delivered at Terminal (DAT) برای تحویل کالا در یک ترمینال خاص استفاده میشد. در ویرایش ۲۰۲۴، این اصطلاح به Delivered at Place Unloaded (DPU) تغییر یافته است. این تغییر به خریداران و فروشندگان امکان میدهد تا محل دقیق تحویل کالا را با انعطاف بیشتری مشخص کنند، چرا که DPU میتواند هر مکان تحویل باشد و محدود به ترمینالها نیست.افزایش پوشش بیمهای در شرط CIP:
در اصطلاح Carriage and Insurance Paid to (CIP)، سطح بیمه افزایش یافته است. در ویرایشهای قبلی، پوشش بیمه مشابه Cost, Insurance, and Freight (CIF) بود، اما در اینکوترمز ۲۰۲۴، فروشنده ملزم است بیمهای با پوشش گستردهتر (Clause A) ارائه دهد تا خطرات بیشتری تحت پوشش قرار گیرد.تاکید بر مقررات امنیتی:
اینکوترمز ۲۰۲۴ بر رعایت الزامات امنیتی در فرایندهای حمل و نقل تأکید بیشتری دارد. این شامل ارائه اطلاعات و مدارک مرتبط با امنیت کالا توسط فروشنده و خریدار است و به کاهش تأخیرها و مشکلات امنیتی در مرزها کمک میکند.دستورالعملهای واضحتر برای انتخاب اصطلاحات مناسب:
ویرایش ۲۰۲۴ شامل راهنماییهای دقیقتر برای انتخاب اصطلاح مناسب بر اساس نوع کالا و روش حمل و نقل است. این دستورالعملها به کاربران کمک میکنند تا اصطلاحات را متناسب با نیازهای خود و با دقت بیشتری انتخاب کنند.

کاربردهای اینکوترمز ۲۰۲۴
اگرچه آخرین نسخه رسمی اینکوترمز مربوط به سال ۲۰۲۰ است، پیشبینی میشود نسخههای بعدی از جمله ۲۰۲۴ تغییراتی داشته باشند. با این حال، کاربردهای این قوانین در تجارت بینالمللی همچنان اهمیت بالایی دارد:
تجارت کالاهای الکترونیکی: با رشد تجارت دیجیتال، اینکوترمز در تعیین شرایط تحویل و انتقال ریسک برای کالاهای فیزیکی بسیار کاربردی است.
حملونقل چندوجهی: این قوانین به ویژه برای زنجیرههای تأمین پیچیده که از چند روش حمل و نقل استفاده میکنند، مفید است.
بیمه و تضمینها: اینکوترمز مسئولیتها و تعهدات مربوط به بیمه کالاها را به صورت واضح مشخص میکند.
محدودیتهای اینکوترمز
با وجود اهمیت بالا، اینکوترمز محدودیتهایی نیز دارد:
عدم پوشش همه جنبهها: اینکوترمز مالکیت کالا یا شرایط پرداخت را شامل نمیشود.
نیاز به تخصص: تفسیر درست این قوانین نیازمند دانش تخصصی است که همه شرکتها ممکن است به آن دسترسی نداشته باشند.
اختلاف با قوانین محلی: گاهی اینکوترمز با قوانین داخلی کشورها در تعارض است و نیاز به مشاوره حقوقی افزایش مییابد.
اینکوترمزهای حمل هوایی کالا
اینکوترمزهای مربوط به حمل هوایی، قوانین و اصطلاحات بینالمللی را برای مشخص کردن وظایف، هزینهها و مسئولیتهای خریدار و فروشنده در حمل و نقل هوایی کالا تعیین میکنند. این قواعد توسط اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) تدوین شده و نقش مهمی در کاهش اختلافات تجاری دارند.
در حمل و نقل هوایی، اینکوترمز مشخص میکند چه کسی مسئول هزینههای حمل، بیمه، ترخیص گمرکی و ریسکهای احتمالی است. برخی از مهمترین اصطلاحات این حوزه عبارتاند از:
EXW (تحویل در محل فروشنده): تمام مسئولیتها و هزینهها بر عهده خریدار است و فروشنده تنها کالا را در محل خود آماده تحویل میکند.
FCA (تحویل به متصدی حمل): فروشنده کالا را به شرکت حملکننده تحویل میدهد و از آن نقطه مسئولیت به خریدار منتقل میشود.
CPT (حمل پرداختشده تا مقصد): فروشنده هزینه حمل را تا مقصد پرداخت میکند، اما ریسک از زمان تحویل به متصدی حمل به خریدار منتقل میشود.
CIP (حمل و بیمه پرداختشده تا مقصد): مشابه CPT است با این تفاوت که فروشنده موظف به تأمین بیمه کالا نیز میباشد.
DAP (تحویل در محل مقصد): فروشنده مسئول حمل کالا تا محل تعیینشده است، اما ترخیص گمرکی واردات بر عهده خریدار است.
استفاده صحیح از اینکوترمزهای حمل هوایی کمک میکند تا شرکتها مسئولیتها و تعهدات خود را دقیق مشخص کنند، هزینههای اضافی را کاهش دهند و مشکلات احتمالی در حمل و نقل بینالمللی را به حداقل برسانند.
اینکوترمز دریایی
اصطلاحات بازرگانی بینالمللی یا همان اینکوترمز (Incoterms)، مرز مسئولیتها، هزینهها و ریسکها را بین خریدار و فروشنده مشخص میکنند. در تجارت بینالملل، بخش عمدهای از جابجایی کالاها از طریق خطوط کشتیرانی صورت میگیرد. به همین دلیل، اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC) ۴ قاعده اختصاصی را صرفاً برای حملونقل دریایی و آبراههای داخلی تعریف کرده است.
شناخت دقیق اینکوترمز دریایی به شما کمک میکند تا در زمان استعلام قیمت از تامینکننده خارجی (مثلاً در چین یا دبی) و صدور پروفرما (پیشفاکتور)، هزینههای پنهان حمل، بیمه و ترخیص کالا در بندر مقصد را به درستی محاسبه کنید.
قواعد ۴گانه اینکوترمز اختصاصی حمل دریایی
این ۴ قاعده فقط و فقط زمانی استفاده میشوند که مبدا و مقصد تحویل کالا، یک بندر یا عرشه کشتی باشد:
۱. قاعده FAS (تحویل کنار کشتی – Free Alongside Ship)
در این قاعده، فروشنده موظف است کالا را پس از انجام تشریفات گمرکی صادرات، در بندر مبدا و در کنار کشتی (روی اسکله یا بارج) به خریدار تحویل دهد.
نقطه انتقال ریسک: به محض قرار گرفتن کالا روی اسکله در کنار کشتی، تمام هزینهها و ریسکهای بعدی (مانند بارگیری روی کشتی و حمل دریایی) به عهده خریدار است.
۲. قاعده FOB (تحویل روی عرشه کشتی – Free On Board)
یکی از محبوبترین و پرکاربردترین قواعد در واردات کالا (بهویژه خرید از چین). در FOB، فروشنده مسئولیت دارد کالا را از گمرک مبدا عبور داده و آن را روی عرشه کشتی تعیینشده توسط خریدار مستقر کند.
نقطه انتقال ریسک: وقتی کالا کاملاً روی عرشه کشتی قرار گرفت، مسئولیت فروشنده تمام میشود. هزینه حمل دریایی (کرایه حمل یا Freight) و بیمه مسیر بر عهده خریدار است.
۳. قاعده CFR (ارزش و کرایه حمل تا بندر مقصد – Cost and Freight)
در قاعده CFR، فروشنده علاوه بر تحویل کالا روی عرشه، هزینه حمل دریایی تا بندر مقصد (مثلاً بندر عباس) را نیز پرداخت میکند.
نکته مهم سئویی و حقوقی: در CFR، محل انتقال «ریسک» با محل انتقال «هزینه» متفاوت است! ریسک کالا به محض قرار گرفتن روی عرشه در بندر مبدا به خریدار منتقل میشود، اما هزینه حمل تا بندر مقصد با فروشنده است. خریدار باید خودش کالا را بیمه کند.
۴. قاعده CIF (ارزش، بیمه و کرایه حمل – Cost, Insurance and Freight)
این قاعده کاملاً مشابه CFR است، با این تفاوت بزرگ که فروشنده موظف است کالا را بیمه نیز بکند. پوشش بیمهای که فروشنده تهیه میکند معمولاً حداقل پوشش (کلوز C) است، مگر اینکه توافق دیگری صورت گیرد.
کاربرد: این قاعده برای خریدارانی که میخواهند ریسک مسیر دریایی را پوشش دهند و ترجیح میدهند فرآیند بیمه در مبدا انجام شود، بسیار ایدهآل است.
[/section]
[row style=”small” col_style=”dashed” col_bg=”rgb(163, 163, 163)” col_bg_radius=”26″ width=”full-width” v_align=”middle” h_align=”center”]
[col span__sm=”12″]
حمل کالا از چین به ایران: نقش اینکوترمز در انتخاب روشهای حمل
در تجارت بینالمللی میان چین و ایران، انتخاب روش مناسب برای حمل کالا اهمیت بالایی دارد. اینکوترمز (Incoterms) بهعنوان مجموعهای از قواعد استاندارد، مسئولیتها و هزینههای مرتبط با حمل و نقل کالا را بین فروشنده و خریدار مشخص میکند. با درک درست اصطلاحات اینکوترمز، طرفین معامله میتوانند تصمیمات دقیقتری درباره روش حمل کالا اتخاذ کنند و از بروز اختلافات یا هزینههای اضافی جلوگیری نمایند.
حمل بار از چین به ایران:
انتخاب بین حمل دریایی و هوایی به عواملی مانند نوع کالا، زمان تحویل مورد نیاز و هزینههای مرتبط بستگی دارد. اینکوترمز با تعریف دقیق مسئولیتها و هزینهها، به خریداران و فروشندگان کمک میکند تا بهترین گزینه را بر اساس شرایط خود انتخاب کنند. برای اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله «حمل بار از چین به ایران» را مطالعه کنید.
حمل دریایی از چین به ایران
حمل دریایی یکی از رایجترین روشهای انتقال کالا بین چین و ایران است. اصطلاحات اینکوترمز مانند FOB (تحویل روی کشتی) و CIF (هزینه، بیمه و کرایه حمل) در این روش کاربرد دارند:
FOB: فروشنده کالا را روی کشتی در بندر مبدأ تحویل میدهد و از آن نقطه به بعد، مسئولیت و هزینهها بر عهده خریدار است.
CIF: فروشنده علاوه بر تحویل کالا روی کشتی، هزینه بیمه و کرایه حمل تا بندر مقصد را نیز پرداخت میکند.
برای جزئیات بیشتر میتوانید از صفحه «حمل دریایی از چین به ایران» دیدن فرمایید.
حمل هوایی از چین به ایران
حمل هوایی برای کالاهایی که نیاز به تحویل سریع دارند، مناسب است. اصطلاحاتی مانند FCA (تحویل به متصدی حمل) در این روش کاربرد دارند:
FCA: فروشنده کالا را به حملکنندهای که توسط خریدار تعیین شده، در محل مشخصی تحویل میدهد. این روش برای کالاهای ارزشمند و کمحجم مناسب است.
برای اطلاعات بیشتر درباره حمل هوایی میتوانید به صفحه «حمل هوایی از چین به ایران» مراجعه کنید.
انواع اینکوترمز (Incoterms)
انواع اینکوترمز (Incoterms) در تجارت بینالمللی شامل مجموعهای از قوانین استاندارد است که مسئولیتها، هزینهها و ریسکهای حمل و نقل کالاها بین خریدار و فروشنده را تعیین میکند. در اینکوترمز 2024، یازده قانون وجود دارد که هرکدام شرایط خاصی از تحویل کالا را تعریف میکنند:
EXW – Ex Works (تحویل در کارخانه)
EXW یا “Ex Works” (تحویل در کارخانه) یکی از شرایط تحویل اینکوترمز 2024 است که کمترین مسئولیت را برای فروشنده به همراه دارد. در این شرط، فروشنده تنها ملزم است که کالاها را در محل تجارت خود، مانند کارخانه، انبار، یا کارگاه، آماده و در دسترس خریدار قرار دهد. خریدار مسئول ترتیب دادن برای حمل کالا، بارگیری آنها، پرداخت هزینههای حمل و تحمل تمام ریسکهای مربوط به حمل کالا از زمان تحویل در محل فروشنده است.
این شرط برای خریداران که ترجیح میدهند کنترل کامل بر فرآیند حملونقل داشته باشند یا در کشور فروشنده دارای تسهیلات مناسب برای حملونقل هستند، ایدهآل است.
FCA – Free Carrier (تحویل آزاد به حامل)
FCA یا “Free Carrier” (تحویل آزاد به حامل) یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که در آن فروشنده مسئولیت دارد که کالاها را در محل تعیین شدهای که ممکن است کارخانه، انبار، یا محل دیگری در داخل یا خارج از منطقه تجاری فروشنده باشد، به حامل یا نمایندهای که توسط خریدار تعیین شده است، تحویل دهد. پس از تحویل کالا به حامل، ریسکها و هزینههای حمل و نقل به خریدار منتقل میشوند.
شرط FCA انعطافپذیری بیشتری نسبت به EXW فراهم میکند، زیرا فروشنده ملزم است کالاها را تا نقطهای که ممکن است خارج از محل کسب خود باشد، حمل کند. این شرط مخصوصاً مناسب برای حملونقلهای چندوجهی است که در آن کالاها باید توسط حملونقل زمینی، هوایی یا دریایی منتقل شوند.
FCA به خریدار این امکان را میدهد که کنترل بیشتری بر فرآیند حملونقل داشته باشد و از آنجایی که فروشنده کالا را به حامل تحویل میدهد، مدیریت ریسکهای مرتبط با اولین بخش حملونقل را سادهتر میکند.
3.CPT – Carriage Paid To (حمل پرداخت شده تا)
CPT یا “Carriage Paid To” (حمل پرداخت شده تا)، یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که در آن فروشنده موظف است هزینههای حمل کالا را تا مقصد مشخص شده پرداخت کند. این شرط به فروشنده اجازه میدهد که حملونقل کالا را تا مقصد تعیین شده توسط خریدار ترتیب دهد، اما نکته مهم این است که ریسک از لحظهای که کالا به حامل اولیه تحویل داده میشود، به خریدار منتقل میشود.
این ترتیب به خصوص برای خریدارانی که ترجیح میدهند فروشنده هزینههای حمل را بپردازد اما مایلند ریسکها را از ابتدای زنجیره حملونقل مدیریت کنند، مناسب است. CPT میتواند برای انواع مختلف حملونقل استفاده شود، از جمله زمینی، هوایی و دریایی.
استفاده از شرط CPT در قراردادهای بینالمللی به فروشنده امکان میدهد که برای حملونقل کالا تا نقطه مورد نظر خریدار مسئولیت داشته باشد، در حالی که خریدار مسئولیت مدیریت ریسکهای مرتبط با حملونقل را بر عهده میگیرد.
CIP – Carriage and Insurance Paid To (حمل و بیمه پرداخت شده تا)
CIP یا “Carriage and Insurance Paid To” (حمل و بیمه پرداخت شده تا) یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که در آن فروشنده موظف است هم هزینههای حمل و هم بیمهی کالا را تا مقصد مشخص شده توسط خریدار پرداخت کند. این شرط تضمین میکند که کالا در طول مسیر حمل تحت پوشش بیمهای قرار دارد که خسارات احتمالی ناشی از حوادث را پوشش میدهد.
همچنین در CIP، فروشنده مسئولیت انتخاب و ترتیبدهی حامل و پرداخت هزینههای حمل تا نقطه تعیین شده توسط خریدار را بر عهده دارد، اما ریسک از لحظهای که کالا به حامل اولیه تحویل داده میشود به خریدار منتقل میشود. این تفاوت مهم با شرط CPT، که تنها هزینههای حمل را شامل میشود، CIP را برای خریدارانی که خواهان حفاظت بیشتر در برابر ریسکهای مالی حملونقل هستند، ایدهآل میسازد.
5.DAP – Delivered at Place (تحویل در مکان مقصد)

قاعده DAP یا “Delivered at Place” (تحویل در مکان مقصد) یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که فروشنده را موظف میکند کالاها را در محل مقصد مورد توافق و آماده تحویل به خریدار، اما تخلیه نشده تحویل دهد. طبق قاعده DAP، فروشنده کلیه هزینهها و ریسکهای مربوط به حمل کالاها تا محل تعیین شده را بر عهده میگیرد، اما مسئولیت و هزینههای تخلیه کالا بر عهده خریدار است.این شرط برای خریداران و فروشندگانی مناسب است که میخواهند فروشنده مسئولیت حمل کالا را تا نقطه نهایی مقصد بر عهده بگیرد اما خریدار تمایل دارد کنترل بر فرایند تخلیه و نهایی کردن تحویل را در دست داشته باشد. این امر اغلب در موقعیتهایی که تخلیه کالا نیازمند تجهیزات خاص یا مجوزهای محلی است، طبق قاعده DAP مفید واقع میشود.
DDP – Delivered Duty Paid (تحویل گمرک داده شده)
DDP یا “Delivered Duty Paid” (تحویل گمرک داده شده)، یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که بیشترین مسئولیت را بر عهده فروشنده قرار میدهد. در این شرط، فروشنده موظف است کالا را تا مکان مورد نظر خریدار در کشور مقصد تحویل دهد، همچنین تمامی هزینههای حمل، بیمه، و مخصوصاً تمامی عوارض گمرکی و مالیاتهای وارداتی را پرداخت کند. این بدان معناست که فروشنده باید همه موانع اداری، گمرکی و مالیاتی را برطرف سازد تا کالا به طور کامل و قانونی به خریدار تحویل داده شود.
استفاده از شرط DDP برای خریدار بسیار مطلوب است زیرا ریسک و پیچیدگیهای مرتبط با واردات کالا به کشور مقصد را به طور کامل از دوش خریدار برمیدارد و بر عهده فروشنده میگذارد. این شرط خصوصاً مناسب است وقتی خریدار تمایلی به درگیر شدن در فرآیندهای گمرکی و مقررات مربوطه کشور خود ندارد یا اطلاع کافی از آنها ندارد.
FAS – Free Alongside Ship (آزاد کنار کشتی)
FAS یا “Free Alongside Ship” (آزاد کنار کشتی) یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که معمولاً در معاملات حمل و نقل دریایی استفاده میشود. در این شرط، فروشنده موظف است کالاها را کنار کشتی در بندر بارگیری مشخص شده تحویل دهد. این بدین معناست که فروشنده باید کالاها را تا کنار کشتی برساند، اما بارگیری کالاها بر روی کشتی بر عهده خریدار است.
FAS برای خریدارانی مناسب است که میخواهند کنترل بیشتری بر روی فرآیند بارگیری و حمل دریایی کالاهای خود داشته باشند. این شرط به خریدار اجازه میدهد تا با انتخاب خودشان برای بارگیری و انتخاب شرکت حملونقل، از هزینهها و برنامهریزیهای مربوطه کنترل داشته باشند.
استفاده از شرط FAS به فروشنده اجازه میدهد که مسئولیتهای خود را محدود کند تا مرحله رساندن کالا به کنار کشتی، و از آن پس، تمامی مسئولیتها، ریسکها و هزینههای مربوط به بارگیری و حمل بعدی کالا بر عهده خریدار خواهد بود.
FOB – Free on Board (آزاد روی کشتی)

FOB یا “Free on Board” (آزاد روی کشتی) یکی از مهمترین شرایط در اینکوترمز FOB در نسخه 2024 است که عمدتاً در حملونقل دریایی و دریایی-رودخانهای استفاده میشود. در این قاعده از اینکوترمز، فروشنده موظف است کالا را در بندر بارگیری مشخصشده روی کشتی بارگیری کرده و تحویل دهد. بهمحض قرار گرفتن کالا روی عرشه کشتی، تمامی مسئولیتها و ریسکها از فروشنده به خریدار منتقل میشود.
در چارچوب اینکوترمز FOB، این شرط برای خریداران و فروشندگانی مناسب است که میخواهند نقطه انتقال ریسک و مسئولیت را بهصورت شفاف و دقیق مشخص کنند. استفاده از FOB به فروشنده این امکان را میدهد که کنترل کاملتری بر فرآیند بارگیری داشته باشد و از ایمن بودن قرارگیری کالا روی کشتی اطمینان حاصل کند.
از طرف دیگر، در قوانین اینکوترمز FOB، خریدار پس از بارگیری کالا روی کشتی، مسئولیت حمل، بیمه (در صورت نیاز) و سایر هزینههای بعدی را بر عهده میگیرد. به همین دلیل، این شرط برای خریدارانی مناسب است که توانایی مدیریت حملونقل بینالمللی را دارند و میخواهند کنترل بیشتری روی زنجیره تأمین خود داشته باشند.
CFR – Cost and Freight (هزینه و کرایه)

CFR یا Cost and Freight (هزینه و کرایه)، یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که برای معاملات حملونقل دریایی کاربرد دارد. CFR مخفف Cost and Freight بوده و بر اساس آن، فروشنده متعهد است هزینههای حمل کالا را تا بندر مقصد تعیینشده توسط خریدار پرداخت کند. این شامل هزینههای بارگیری و حمل تا بندر مقصد میشود، اما هزینه بیمه در تعهد فروشنده نیست.
در این شرط، ریسک کالاها از زمانی که بار روی عرشه کشتی قرار میگیرد، به خریدار منتقل میشود. به بیان دیگر، اگرچه فروشنده هزینههای حمل را پرداخت میکند، مسئولیت هرگونه خسارت یا آسیب احتمالی به کالاها پس از بارگیری، بر عهده خریدار خواهد بود.
CIF – Cost, Insurance, and Freight (هزینه، بیمه و کرایه)
CIF یا “Cost, Insurance, and Freight” (هزینه، بیمه و کرایه)، مشابه شرط (Cost and Freight) به اختصار CFR است با این تفاوت که فروشنده علاوه بر پرداخت هزینههای حمل کالا تا بندر مقصد، مسئولیت تهیه بیمه برای پوشش ریسکهای احتمالی حین حمل را نیز بر عهده دارد. در شرط CIF، فروشنده باید بیمهای را خریداری کند که حداقل پوشش مورد نیاز را برای حمل کالا از مبدا تا مقصد تامین کند.
این شرط به خصوص برای خریدارانی مناسب است که نمیخواهند یا نمیتوانند خود ریسکهای مربوط به حمل دریایی را مدیریت کنند. با CIF، فروشنده هزینههای حمل و بیمه را پرداخت میکند، اما ریسک از زمانی که کالا بر روی کشتی بارگیری میشود، به خریدار منتقل میشود.
DPU – Delivered at Place Unloaded (تحویل در مکان مقصد تخلیه شده)
DPU یا “Delivered at Place Unloaded” (تحویل در مکان مقصد تخلیه شده) که قبلاً با نام (Delivered at Terminal) به اختصار DAT شناخته میشد، یکی از شرایط اینکوترمز 2024 است که بیشترین میزان مسئولیت را به فروشنده میدهد در مقایسه با سایر شرایط تحویل. در این شرط، فروشنده موظف است که کالاها را نه تنها به مکان مورد نظر خریدار در کشور مقصد برساند، بلکه آنها را در محل مقصد تخلیه کند.
این شرط شامل تمام هزینهها و ریسکهای مربوط به حمل کالا از محل فروش تا مکان تخلیه در کشور مقصد است. فروشنده باید همه جوانب لجستیکی، از جمله حمل و نقل، بیمه و هزینههای گمرکی را برنامهریزی و پرداخت کند تا کالا به صورت تخلیه شده به دست خریدار برسد. استفاده از شرط DPU به خریدار اجازه میدهد که بدون دغدغه از بابت فرآیندهای حمل و تخلیه، کالای خود را در محل مورد نظر تحویل بگیرد.
این یازده قاعدهی کلی اینکوترمز 2024 هستند که همه جنبههای مختلف حملونقل بینالمللی را پوشش میدهند و به خریداران و فروشندگان کمک میکنند تا به طور مؤثری هزینهها، مسئولیتها و ریسکها را مدیریت کنند.
جدول اینکوترمز
| اصطلاح تجاری (Incoterm) | نقطه انتقال ریسک (Risk Transfer) | پرداخت هزینه حمل و نقل اصلی | تهیه و پرداخت هزینه بیمه | مسئول ترخیص صادرات (کشور مبدا) | مسئول ترخیص واردات (کشور مقصد) |
EXW (تحویل در درب کارخانه) | درب کارخانه یا انبار فروشنده | خریدار | خریدار (اختیاری) | خریدار | خریدار |
FCA (تحویل به حملکننده) | تحویل کالا به اولین حملکننده در مبدا | خریدار | خریدار (اختیاری) | فروشنده | خریدار |
FAS * (تحویل در کنار کشتی) | کنار کشتی در بندر صادرکننده | خریدار | خریدار (اختیاری) | فروشنده | خریدار |
FOB * (تحویل روی عرشه کشتی) | روی عرشه کشتی در بندر صادرکننده | خریدار | خریدار (اختیاری) | فروشنده | خریدار |
CFR * (هزینه و کرایه حمل) | روی عرشه کشتی در بندر صادرکننده | فروشنده (تا بندر مقصد) | خریدار (اختیاری) | فروشنده | خریدار |
CIF * (هزینه، بیمه و کرایه حمل) | روی عرشه کشتی در بندر صادرکننده | فروشنده (تا بندر مقصد) | فروشنده (حداقل پوشش بیمه) | فروشنده | خریدار |
CPT (تحویل با پرداخت کرایه حمل) | تحویل کالا به اولین حملکننده در مبدا | فروشنده (تا مقصد نهایی) | خریدار (اختیاری) | فروشنده | خریدار |
CIP (تحویل با پرداخت کرایه حمل و بیمه) | تحویل کالا به اولین حملکننده در مبدا | فروشنده (تا مقصد نهایی) | فروشنده (پوشش بیمه جامع / کلوز A) | فروشنده | خریدار |
DAP (تحویل در محل مقرر) | آماده تخلیه در محل تعیینشده در مقصد | فروشنده | فروشنده یا خریدار (توافقی) | فروشنده | خریدار |
DPU (تحویل در محل تخلیه شده) | پس از تخلیه کامل در محل مقرر در مقصد | فروشنده | فروشنده یا خریدار (توافقی) | فروشنده | خریدار |
DDP (تحویل با پرداخت حقوق و عوارض) | آماده تخلیه در محل تعیینشده در مقصد | فروشنده | فروشنده یا خریدار (توافقی) | فروشنده | فروشنده |
نحوه انتخاب اینکوترمز مناسب

اینکوترمز مجموعهای از قوانین استاندارد بینالمللی است که در قراردادهای تجاری برای تعیین مسئولیتها و ریسکهای حمل و نقل کالا بین فروشنده و خریدار کاربرد دارد. این قوانین مشخص میکنند که ریسک کالا از چه مرحلهای از فروشنده به خریدار منتقل میشود و کدام طرف مسئول پرداخت هزینههای حمل، بیمه و سایر مخارج مرتبط است.
انتخاب صحیح اینکوترمز:
انتخاب شرایط مناسب بستگی به جزئیات معامله دارد، از جمله نوع کالا، مسیر حمل و نقل و میزان ریسکپذیری طرفین. برای مثال:
کالاهایی که سریع فاسد میشوند، ممکن است تحت شرایطی مانند CPT یا CIP که فروشنده هزینه حمل را پرداخت میکند، بهتر محافظت شوند.
برای کالاهای ارزشمند یا وقتی خریدار نیاز به کنترل کامل بر فرایند حمل دارد، شرایطی مانند FOB یا FCA توصیه میشود.
تحلیل ریسک و مسئولیت:
درک تفاوت بین شرایط اینکوترمز برای مدیریت بهتر ریسکها اهمیت دارد. به عنوان نمونه:
در شرایط EXW، خریدار تقریباً تمام مسئولیتها و ریسکها را بر عهده دارد.
در شرایط DDP، فروشنده مسئول تمامی مراحل ارسال تا رسیدن کالا به دست خریدار است.
مدیریت هزینهها:
شرایط اینکوترمز میتوانند بر هزینههای کلی تجارت تاثیرگذار باشند. انتخاب شرایطی که فروشنده مسئول هزینههای حمل است، ممکن است برای خریدار جذاب باشد، اما فروشنده ممکن است هزینههای اضافی را در قیمت کالا لحاظ کند.
استفاده صحیح از اینکوترمز نه تنها موجب تسهیل معاملات بینالمللی میشود، بلکه به مدیریت بهتر ریسکها و کنترل دقیقتر هزینهها کمک میکند. انتخاب درست شرایط میتواند نقش تعیینکنندهای در موفقیت یا شکست یک معامله بینالمللی ایفا کند.

شارژ حساب علیپی با سی ای فونیکس
یکی از خدمات ارزشمند سی ای فونیکس، شارژ حسابهای علیپی (Alipay) است. این سرویس به کاربران ایرانی امکان میدهد تا بهراحتی حسابهای خود را برای خرید از پلتفرمهای مختلف چینی شارژ کنند. فرایند شارژ بهصورت سریع و امن انجام شده و مناسب برای تجار و مصرفکنندگان عمومی است که نیاز به انجام پرداختهای بینالمللی دارند.
خرید از چین و حواله یوان با سی ای فونیکس
سی ای فونیکس همچنین خدمات جامعی در زمینه خرید از چین و حواله یوان ارائه میدهد. این خدمات شامل:
- پرداختهای بینالمللی: انتقال امن و سریع پول به تأمینکنندگان چینی.
- مشاوره در خرید: راهنمایی برای انتخاب بهترین تأمینکنندگان.
- شفافیت در هزینهها: ارائه اطلاعات دقیق درباره نرخ ارز و کارمزدها.
این خدمات بهویژه برای کسبوکارهایی که به دنبال کاهش هزینهها و افزایش کارایی در زنجیره تأمین خود هستند، بسیار ارزشمند است.
تجربه سیآی فونیکس در انتخاب اینکوترمز برای بار چین
بر اساس تجربه عملی تیم سیآی فونیکس در حمل بارهای هوایی از چین، انتخاب اینکوترمز نقش مهمی در امنیت مالی و عملیاتی بازرگانان ایرانی دارد. برای محمولههای هوایی، معمولاً FCA گزینهای امنتر و شفافتر از EXW است.
در شرایط EXW، تمام مسئولیتها از لحظه خروج کالا از درب کارخانه بر عهده خریدار است؛ یعنی بازرگان ایرانی باید خود بهطور مستقیم با کارخانه چینی برای بارگیری، بستهبندی صادراتی، حمل داخلی تا فرودگاه، تشریفات گمرکی چین و تحویل به ایرلاین هماهنگ شود. این موضوع معمولاً باعث ریسکهای حقوقی، تأخیر، هزینههای پنهان و حتی امکان ضبط بار در گمرک چین میشود.
اما در FCA، فروشنده چینی موظف است کالا را آماده صادرات کرده و آن را در نقطه توافقشده (مثلاً انبار فرودگاه یا ترمینال بار) تحویل نماینده حملونقل کند. در این حالت:
تشریفات صادراتی چین با فروشنده است،
ریسکهای اولیه حمل داخلی از دوش بازرگان ایرانی برداشته میشود،
فرآیند تحویل شفافتر و قابل پیگیریتر است،
و احتمال بروز مشکلات گمرکی و هزینههای ناگهانی کمتر میشود.
به همین دلیل، در مباحث کاربردی آموزش اینکوترمز همواره تاکید میشود که شناخت دقیق این قوانین چقدر میتواند از ضررهای میلیاردی جلوگیری کند؛ بر همین اساس، سیآی فونیکس برای بیشتر بارهای هوایی از چین، استفاده از FCA بهجای EXW را به بازرگانان ایرانی پیشنهاد میکند تا هم امنیت محموله بالاتر رود و هم مدیریت حمل سادهتر و حرفهایتر انجام شود.
اینکوترمز (Incoterms) مخفف “قوانین بینالمللی برای تفسیر شرایط تجاری” است که توسط اتاق بازرگانی بینالمللی تدوین شدهاند. این قوانین، استانداردی بینالمللی برای تفسیر شرایط تحویل کالاها در قراردادهای فروش هستند و به تعیین مسئولیتهای خریدار و فروشنده برای هزینهها، ریسکها، بیمه و موارد لجستیکی در طول حمل و نقل بینالمللی کمک میکنند. استفاده از اینکوترمز در قراردادها باعث شفافیت بیشتر، کاهش ابهامات و پیشبینی بهتر هزینهها و ریسکها میشود.
سوالات متداول اینکوترمز
اینکوترمز تاثیر عمدهای بر تجارت بینالمللی دارد، زیرا به طور روشن تعیین میکند که در هر مرحله از فرایند حملونقل بینالمللی، چه کسی مسئول هزینهها، ریسکها و بیمه است.
انواع اینکوترمز شامل EXW، FCA، FAS، FOB، CFR، CIF، CPT، CIP، DAP، DPU و DDP است. هر یک از این قواعد، مسئولیتها، هزینهها و ریسکهای مربوط به حملونقل کالا را بین خریدار و فروشنده مشخص میکنند.
برای انتخاب اینکوترمز مناسب برای محموله خود، نکاتی مثل درک مسئولیتها، هزینهها، نوع حمل و نقل، تجربه و تخصص و قوانین کشورها را در نظر بگیرید.
اینکوترمز بر هزینههای حملونقل تأثیر میگذارد، زیرا تعیین میکند که چه کسی، خریدار یا فروشنده، مسئول پرداخت هزینههای مختلف در طول فرایند حملونقل بینالمللی است.
اینکوترمز در قراردادهای تجارت بینالمللی به طور خودکار لازمالاجرا نیستند. استفاده از اینکوترمز بستگی به توافق طرفین قرارداد دارد.
بله، اینکوترمز برای هر دو محموله هوایی و دریایی و همچنین سایر انواع حملونقل مانند زمینی و ریلی قابل استفاده است.
تفاوت اصلی در بیمهگذاری است. CFR مسئولیت حمل تا مقصد را دارد ولی بیمه را شامل نمیشود، اما CIF علاوه بر حمل، شامل بیمه کالا نیز میشود.
برای حملونقل چند وجهی، اینکوترمزهایی مانند FCA، CPT، CIP، DAP، و DPU مناسب هستند.
بله، برخی از روش های اینکوترمز مانند DDP مسئولیت پرداخت حقوق و عوارض گمرکی را بر عهده فروشنده قرار میدهند.
در آخرین نسخه اینکوترمز برخی قوانین حمل و نقل، پوشش بیمهای و الزامات امنیتی بهروزرسانی شدهاند و اصطلاح DAT نیز با DPU جایگزین شده است.